DİVAN EDEBİYATI'NIN GENEL ÖZELLİKLERİ-DİVAN EDEBİYATI'NIN GENEL ÖZELLİKLERİ NELERDİR? DİVAN EDEBİYATI'NIN GENEL ÖZELLİKLERİ HAKKINDA BİLGİLER

 DİVAN EDEBİYATININ ADLARI, DİVAN EDEBİYATININ GENEL ÖZELLİKLERİ, DİVAN EDEBİYATININ İLK TEMSİLCİSİ, DİVAN EDEBİYATININ İSİMLERİ 
 
DİVAN EDEBİYATI'NIN GENEL ÖZELLİKLERİ

1.Nazım birimi beyittir. Divan şiirinde beyit esas olduğu için anlamın bir beyit içinde tamamlanması  temel kuraldır.
Ancak bazen anlam bir beyitte tamamlanamaz. Böyle durumlarda şair, yardımcı beyitlerle anlamı tamamlama yoluna gider. İşte bu yardımcı beyitlere "merhun" adı verilir. 

2.Divan şiirinin ölçüsü "aruz ölçüsü"dür.

3.Dili Arapca, Farsça, Türkçe karışımı olan "Osmanlı Türkçesi"dir. Burada şunu belirtelim, Osmanlıca diye ayrı bir dil yoktur. Osmalı Türkçesi vardır.
 
4.Şiirlerde tam ve zengin uyak kullanılmıştır.

5.Şiirlerin konuyu içeren başlıkları yoktur. Bu sebeple şiirler nazım biçimlerine göre isimlendirilir.

6.Duygu ve düşünceler genellikle değişmeyen sözlerle anlatılır. Klişeleşmiş bu sözlere "mazmun" denmektedir.

7. Anlatılan, ele alınan tema değil; temayı anlatış biçimi önemlidir.
 
8. Soyut bir edebiyattır. İnsan ve doğa gerçekte olduğundan farklı ele alınmıştır.

9. Aydın zümrenin edebiyatıdır. Medrese kültürü hakimdir. Genellikle saraya ve çevresine seslenir. Bu yüzden de "Yüksek Zümre Edebiyatı", "Saray Edebiyatı" gibi adlarla anılmaktadır.
 
10.Söz sanatlarına bolca yer verilmiştir. Özellikle "hüsn-i talil", "teşbih" gibi söz sanatları fazlaca kullanılmıştır. "Sanat için sanat" anlayışı hakimdir.

11.Millî bir edebiyat değildir. İslam dininin etkisiyle şekillenmiştir. Bu sebeple Arap ve İran edebiyatının Divan Edebiyatı'na etkisi çok fazladır.

12.Şiirde daha çok kadın, güzellik, aşk, sevgili, içki, din ve kadercilik gibi temalar işlenmiştir.

13.Nazım ön plandadır. Nesir (düzyazı) ise geri planda kalmıştır.
 
14.Düzyazı alanında tezkireler*, münşeatlar,** tarihler, dini metinler ve nasihatnamelere rastlanmaktadır. Bu tür eserlerde de sanat yapma amacı ön plandadır. Özellikle "seci"ler*** ile cümlelerin kafiyeli olması sağlanmıştır.

15.13.yüzyılda gelişmeye başlamış (ilk Divan şairi Hoca Dehhani kabul edilir.), 16. ve 17. yüzyıllarda en olgun dönemini yaşamış (Bakî ve Fuzulî başta olmak üzere), 19.yüzyılın sonlarına kadar sürmüştür.

DİPNOT

*Edebiyat tarihi görevini gören, dönemin şairlerinin ve şiirlerinin yer aldığı eserlerdir.

** Mektuplar.

*** Düzyazıdaki cümlelerin kafiyeli olması.

GELENEKSEL TÜRK TİYATROSU - ORTAOYUNU

Etrafı seyirciler ile çevrelenmiş, sahne olarak kabul gören bir alanda oynanan çok aktörlü, içinde müzik ve dans unsurlarının da bulunduğu bir
oyundur. Oyunun oynandığı bu alana "palanga" denmektedir.


Ortayununda Kavuklu, mürekkep yalamamış, yani okumamış; ancak anlayışlı bir halk adamını simgelemektedir. Hacıvat-Karagöz oyununda Karagöz'ün kişilik özelliğini taşır.

Pişekar ise biraz okumuş, içten pazarlıklı, nabza göre şerbet veren biridir. Hacıvat - Karagöz oyununda Hacıvat'ın kişilik özelliklerini yansıtmaktadır.

Bunların yanında  kadın rolü de vardır. Bu rolü erkekler canlandırır; buna Zenne denir. Orta oyunu; Karadenizli, Rumelili, Kayserili, Ermeni, Rum, Yahudi, Sarhoş, Bekçi vb. kendi şiveleri ve kılıklarıyla zengin tiplere sahiptir.

Ortaoyunu, halkın ortak malıdır yani anonimdir.

Temel kişiler Kavuklu ve Pişekardır.

Oyun doğaçlamaya dayanmaktadır.

Başlangıç, muhavere, fasıl, bitiş bölümlerinden meydana gelir.

TANZİMAT DÖNMEMİ TÜRK EDEBİYATINDA TİYATRONUN GENEL ÖZELLİKLERİ

 TANZİMAT DÖNMEMİ TÜRK EDEBİYATINDA TİYATRONUN GENEL ÖZELLİKLERİ

-Tanzimat dönemi Türk edebiyatı ile edebiyatımıza giren tiyatro, tıpkı Tanzimat romanında olduğu gibi tarihi ve sosyal konuları işlemiştir.

- Özellikle 1. dönem Tanzimatçılar tiyatroya büyük önem vermişler ve onu halkı aydınlatmak için bir araç olarak görmüşlerdir.

-Bu dönem tiyatro çalışmaları telif, tercüme ve adaptasyon olmak üzere üç gurupta toplanabilir.

-Daha ziyade komedi türünde eserler yazılmış ve oynanmıştır.

-Tiyatro eserlerinde üç birlik kuralına uyulur. Ancak Tanzimat'ın ikinci döneminde Abdülhak Hamit'in tiyatroları bu yargının dışındadır.

-Tiyatro eserlerinde iyiler çok iyi, kötüler çok kötüdür. Eserler, öğütle biter. İyiler ödüllendirilir, kötüler cezalandırılır.

-Bu dönem tiyatrosu Batı tiyatrosunun etkisi altındadır. Özellikle Shakespeare ve Moliere, tiyatro yazarlarımızın taklit ettikleri büyük ustalardır.

EDEBİYAT DERSİNE NASIL ÇALIŞMALIYIZ

Edebiyat dersi çoğu öğrenci için çalışılması ve anlaşılması zor bir ders olagelmiştir. Ancak bu ders ile ilgili birkaç öneri öğrencilerin işini kolaylaştırabilir.
İşte edebiyat dersi için önerilerimiz:


1- Öğretmeninizi dinleyin. Hiçbir kitap öğretmen kadar bilgiye sahip değildir ve size anında cevap veremez.
2- Derste işlenen konuları tekrar edin.
3- Aynı gün iki veya üç konu çalışmak yeterlidir. "Konuları anladım." diyerek devam ederseniz çalıştığınız konuları unutabilirsiniz. 
4- Bilgileri ezberlemek yerine konular arası ilişkilere, benzerliklere, farklılıklara odaklanın.
5- Çalıştığınız dönem ya da sanatçı ile ilgili belirgin özellikleri bulunan bir eseri incelemek çok faydalıdır.
6- İşlenen konuyu daha önceki konularla kıyaslayın, benzerlikleri ve farklılıkları bulun ve birbirlerine etkisi olup olmadığını tespit edin.
7- Edebiyat dersinin ve Türkçe dersinin olmazsa olmazı okumaktır. Bol bol okumak eserler, sanatçılar ve dönem hakkında gerçekçi bilgiler kazanmanızı sağlayacaktır.